Nghẹt mũi xuất hiện nguyên nhân do đâu? Người bệnh cần làm gì để giải quyết triệt để tình trạng này?

Nghẹt mũi là tình trạng thường gặp khi cơ quan hô hấp bị tổn thương do các tác nhân bên ngoài. Tình trạng này không chỉ khiến người bệnh khó chịu do phải thở bằng miệng mà còn có thể dẫn tới các bệnh hô hấp như ho, cúm, viêm mũi dị ứng,… Do vậy, việc tìm ra nguyên nhân cũng như các điều trị phù hợp là điều rất cần thiết.

Nghẹt mũi là gì? Đối tượng nào dễ mắc bệnh?

Nghẹt mũi hay ngạt mũi là hiện tượng cả hai hay một lỗ mũi bị dịch nhầy ngăn bít khiến người bệnh không thể thở dễ dàng bằng mũi. Thông thường, không khi khi đi qua mũi – bộ phần đầu tiên của đường hô hấp, sẽ được hệ thống lông chuyển lọc bớt bụi bẩn, lớp dịch tiết niêm mạc làm ẩm và làm ấm bởi hệ thống mạch máu trước khi di chuyển xuống họng và tới phổi.

Ngạt mũi là tình trạng khá phổ biến
Ngạt mũi là tình trạng khá phổ biến

Tuy nhiên, khi bị nghẹt mũi, khoang mũi bị dịch nhầy ngăn bít, làm hẹp đường đi của không khiến việc hít thở trở nên khó khăn, người bệnh không thở được bằng mũi mà phải dùng miệng. Điều này không chỉ gây ra khó khăn cho người bệnh mà còn không tốt cho đường hô hấp, dẫn tới các bệnh như viêm họng, viêm amidan, viêm phế quản,….

Tình trạng nghẹt mũi có thể xuất hiện ở nhiều đối tượng, bao gồm cả trẻ em và người lớn. Những đối tượng dễ bị nghẹt mũi phải kể tới là:

Tắc mũi, khó thở khiến trẻ nhỏ hay quấy khóc
Tắc mũi, khó thở khiến trẻ nhỏ hay quấy khóc
  • Nghẹt mũi ở trẻ sơ sinh: Đây là tình trạng phổ biến ở trẻ sơ sinh. Nguyên nhân là do thời gian này cơ thể bé mới bắt đầu xây dựng khả năng miễn dịch nên rất dễ bị ngạt mũi nếu tiếp xúc với các yếu tố gây bệnh từ môi trường.
  • Nghẹt mũi ở trẻ nhỏ: Cũng như trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ là đối tượng rất dễ mắc nghẹt mũi. Với trẻ dưới 3 tuổi, bố mẹ thường khó phát hiện bởi các triệu chứng không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng. 
  • Nghẹt mũi khi mang thai: Khoảng 30% bà bầu bị nghẹt mũi trong thời gian mang thai. Bệnh thường khởi phát ở tháng thứ 2 và nặng hơn và những tháng cuối thai kỳ.

Với tình trạng, ngạt mũi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, bố mẹ cần hết sức chú ý bởi nó có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng tới giấc ngủ, bữa ăn của bé.

Triệu chứng nghẹt mũi là gì? Bệnh có nguy hiểm không?

Nghẹt mũi có thể xảy ra bất cứ lúc nào gây không ít phiền toái cho người bệnh. Hiện tượng này được chia thành hai loại chính là ngạt mũi cấp tính, kéo dài vài ba ngày đến 1 tuần và nghẹt mũi kéo dài trên 3 tuần được gọi là nghẹt mũi mãn tính kéo.. Ngoài ra, còn một số dạng nghẹt mũi thường gặp phải kể tới:

  • Nghẹt mũi khó thở: Là tình trạng dịch nhầy ngăn bít, làm hẹp đường không khí di chuyển khiến việc hít thở bằng mũi trở nên khó khăn, người bệnh phải dùng miệng để thở. Từ đó, có thể dẫn tới các bệnh lý khác như ho, cúm, viêm mũi dị ứng…
  • Nghẹt 1 bên mũi luân phiên: Là tình trạng nghẹt mũi xảy ra tập trung nhiều ở một bên mũi tạo thành các túi phình gây che mất đường thở. Thông thường, lượng máu gia tăng gây nghẹt ở một bên từ 3 – 6 tiếng trước khi chuyển sang cánh mũi còn lại. Nếu người bệnh nằm xuống, nhất là nằm nghiêng về phía bên mũi  đang bị xung huyết, tình trạng này trầm trọng hơn.
  • Nghẹt mũi một bên: Là hiện tượng sung huyết xảy ra khi máu tập trung nhiều ở một bên mũi, tạo thành túi phình che mất đường thở. Người bệnh có thể quan sát thấy khi nhìn sâu vào hốc mũi. Trong trường hợp nghẹt mũi một bên kéo dài, người bệnh cần nhanh chóng liên hệ bác sĩ để được khám và điều trị kịp thời bởi đây có thể là dấu hiệu của nhiều tình trạng nguy hiểm như viêm xoang, viêm mũi dị ứng hoặc thậm chí ung thư vòm họng,…
Ù tai là một trong những biến chứng của tình trạng này
Ù tai là một trong những biến chứng của tình trạng này
  • Nghẹt mũi ù tai: Tai và mũi thông nhau qua vòi nhĩ giúp cho hòm nhĩ luôn cân bằng áp suất. Khi bị nghẹt mũi, dịch tiết nhiều, niêm mạc phù nề làm hạn chế lưu thông hoặc gây tắc nghẽn hoàn toàn. Điều này làm mất cân bằng áp suất hòm nhĩ tai giữa âm với bên ngoài, màng nhĩ sẽ bị hút vào trong, từ đó gây cảm giác ù tai, nghe kém.
  • Nghẹt mũi đau họng: Các tuyến nhầy nằm trong cổ họng và mũi có nhiệm vụ tiết chất nhầy giữ ẩm cho mang mũi, chống lại vi khuẩn. Tuy nhiên, khi chất nhầy quá nhiều, chúng sẽ gây ra hiện tượng sổ mũi, chất nhầy cũng chảy ngược về phía họng khiến cổ họng bị ho, ngứa rát, dẫn đến đờm đọng lại ở cổ họng.

Giải đáp về vấn đề ngạt mũi có nguy hiểm không, các chuyên gia nhận định tình trạng này không quá nguy hiểm nhưng nếu chủ quan không điều trị, nó có thể trở nên nguy hiểm, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe, cụ thể:

  • Người mệt mỏi, mất ngủ: Người bệnh cảm thấy khó thở, ngủ không ngon khiến người uể oải, mệt mỏi.
  • Thiếu oxy não: Đường đi của không khí bị hạn chế, không khí ấm, sạch không qua được mũi khiến lượng oxy vào phổi giảm dẫn đến thiếu oxy lên não, từ đó gây chóng mặt, đau đầu. Nếu tình tình trạng này kéo dài có thể khiến người bệnh suy nhược cơ thể.
  • Viêm thanh quản, viêm họng: Nghẹt mũi kéo dài làm người bệnh phải thở bằng miệng. Điều này khiến cổ họng bị khô, không khí không được lọc sạch, khi vào thanh quản chúng có thể gây viêm thanh quản, viêm họng thậm chí viêm phế quản.

Bởi những ảnh hưởng nghiêm trọng của ngạt mũi tới sức khỏe, người  bệnh không nên chủ quan với căn bệnh này.

Nguyên nhân gây nghẹt mũi, khó thở 

Có nhiều nguyên nhân gây nghẹt mũi, khó thở, trong đó phải kể tới một số lý do chính như sau:

  • Dị tật bẩm sinh: Đây là lý do gây ngạt mũi thường gặp ở trẻ sơ sinh do có lớp màng hay mảnh xương bít kín cửa sau mũi, khiến trẻ không thở được. 
  • Viêm nhiễm: Ngạt mũi có thể là triệu chứng dễ nhận biết của các bệnh về hô hấp như viêm họng, viêm xoang, viêm mũi dị ứng,..
  • Chấn thương, dị vật trong mũi: Các chấn thương hay  dị vật trong mũi có thể gây nghẹt mũi. 
  • Rối loạn nội tiết tố: Đây là nguyên nhân gây nghẹt mũi thường gặp ở bà bầu. Khi mang thai, lượng estrogen tăng cao khiến màng mũi sưng và đóng dịch nhầy. Ngoài ra, do lượng máu tăng lên làm sưng phù các mạch máu, dẫn đến tình trạng đường thở bị thu hẹp.
  • Bệnh lý thông thường: Nghẹt mũi có thể là triệu chứng của các bệnh như cảm lạnh, cảm cúm, viêm phế quản,..
  • Tác dụng phụ của thuốc: Bệnh nhân sử dụng các loại thuốc như thuốc huyết áp, lạm dụng thuốc cũng có thể gặp một số tác dụng phụ như nghẹt mũi.
  • Dị ứng: Những người có cơ địa dị ứng có thể dễ bị ngạt mũi nếu tiếp xúc với các dị nguyên như bụi nhà, phấn hoa, lông thú vật, thức ăn bị dị ứng,… 
  • Dị dạng khoang mũi: Tình trạng lệch vách ngăn mũi, khối u, polyp trong mũi,… cũng có thể gây ra nghẹt mũi. Những nguyên nhân này cần được loại trừ nhất là khi ngạt mũi kéo dài.
  • Các vấn đề về sức đề kháng: Người có sức đề kháng kém như trẻ nhỏ, người cao tuổi, người đang mắc những bệnh khác như tiểu đường,…nếu thường xuyên tiếp xúc với không khí khô, lạnh, ô nhiễm,… cũng có nguy cơ ngạt mũi cao hơn.

Có nhiều nguyên nhân dẫn tới nghẹt mũi, do vậy, để điều trị bệnh hiệu quả, trước hết cần xác định đúng nguyên nhân gây ra bệnh và loại trừ các nguyên nhân này. 

Nghẹt mũi phải làm sao?

Để giảm bớt sự khó chịu do ngạt mũi gây ra, trước hết người bệnh cần xác định đúng nguyên nhân gây ra bệnh, sau đó loại bỏ nguyên nhân lẫn triệu chứng bệnh. 

# Với trường hợp nghẹt mũi do dị dạng khoang mũi hoặc gặp các vấn đề bất thường trong cấu trúc, người bệnh nên loại bỏ triệt để nguyên nhân băng cách tạo hình vách ngăn hay cắt bỏ khối u,… 

# Với trường hợp nghẹt mũi do dị ứng, cần hạn chế tiếp xúc với các tác nhân có thể làm bạn dị ứng. 

# Nếu nghẹt mũi do bệnh lý hô hấp cần điều trị viêm mũi, viêm xoang , nhiễm trùng đường hô hấp trên,…

# Nghẹt mũi là do viêm mũi dị ứng – viêm xoang

Nếu nghẹt mũi là do viêm mũi dị ứng, hay viêm xoang, người bệnh cần hết sức chú ý bởi nếu chủ quan, bệnh có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm. Trong trường hợp này những biện pháp kể trên chỉ có tác dụng giảm triệu chứng mà chứ không tác động tới căn nguyên bệnh. Do vậy, chỉ cải thiện trong một thời gian ngắn, sau đó sẽ quay trở lại với mức độ nghiêm trọng hơn. Người bệnh nên áp dụng những biện pháp đặc trị khác nhằm đẩy lùi tận gốc viêm mũi dị ứng – viêm xoang.

Hiện nay, có nhiều phương pháp chữa viêm mũi dị ứng, viêm xoang như dùng thuốc Tây y, mẹo dân gian hay thuốc Đông y. Tuy nhiên, dùng thuốc Tây hay mẹo dân gian chỉ giúp làm giảm triệu chứng bệnh, cho hiệu quả tạm thời, mà không tác động tới căn nguyên gây bệnh, khiến bệnh tái phát nhiều lần, dễ chuyển thành mãn tính và làm tăng nguy cơ biến chứng.

Sử dụng thuốc Đông y để điều trị là giải pháp được nhiều người lựa chọn hiện nay bởi phương pháp này có khả năng loại bỏ đồng thời cả triệu chứng và căn nguyên gây bệnh. Đặc biệt chữa bằng thuốc thảo dược nên an toàn, lành tính và không gây tác dụng phụ.

Lưu ý khi bị nghẹt mũi

Bên cạnh các giải pháp kể trên, các chuyên gia khuyên rằng người bệnh nên thể áp dụng thêm một số phương pháp xử lý ngạt mũi như sau:

  • Xịt rửa vệ sinh mũi thường xuyên: Người bệnh có thể sử dụng thuốc xịt mũi có chứa muối khoáng xịt rửa mũi 3 – 4 lần/ ngày nhằm làm mỏng dịch nhầy, ngăn chặn ngạt mũi, làm thông thoáng đường thở.
Vệ sinh mũi giúp đẩy lùi ngạt, nghẹt mũi
Vệ sinh mũi giúp đẩy lùi ngạt, nghẹt mũi
  • Bổ sung lượng nước đầy đủ: Cung cấp cho cơ thể từ 8 – 10 ly nước/ ngày hoặc bổ sung nước trái cây, canh, trà,.. giúp làm lỏng dịch nhầy từ đó tạo giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn, dễ loại bỏ dịch nhầy hơn. Cung cấp đủ nước cũng là cách hiệu quả nhằm ngăn chặn sự tắc nghẽn.
  • Xông hơi bằng tinh dầu và nước ấm: Xông hơi bằng tinh dầu bạc hà, gừng, tinh dầu bạch đàn,… khi tắm có thể giúp mũi dịu lại và hít thở trở nên dễ dàng hơn. Phương pháp này cũng rất hiệu quả trong trường hợp ngạt mũi do cúm hay cảm lạnh.
  • Súc miệng thường xuyên bằng nước muối khoáng: Súc miệng với nước muối khoáng là một trong những cách xử lý ngạt mũi dễ dàng, rẻ tiền và hiệu quả. Người bệnh chỉ cần pha muối với nước ấm rồi súc miệng mỗi ngày có thể giúp đánh tan dịch nhầy ở cổ họng và làm dịu tình trạng nghẹt mũi.
  • Nâng cao sức đề kháng: Để nâng cao sức đề kháng, người bệnh nên bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng cho cơ thể. Nên tăng cường vitamin A, C nhằm cải thiện sức đề kháng. Ngoài ra, tập luyện thể dục, thể thao hợp lý cũng là phương pháp giúp nâng cao sức khỏe, cải thiện hệ miễn dịch.

Nếu tình trạng nghẹt mũi không được cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng hơn, người bệnh cần nhanh chóng liên hệ với gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Tình trạng này có thể diễn biến phức tạp và ảnh hưởng lớn tới sức khỏe, do vậy, người bệnh không được chủ quan.

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Nguồn học là vô tận và con người đứng trước kiến thức rộng lớn của nhân loại lại trở thành một loài sinh vật bé nhỏ, nó giống như hạt cát giữa sa mạc rộng lớn. Kiến thức là vô tận, nếu con người chúng ta cứ sống mãi trong khuôn phép, cứ tự cho mình là tài giỏi thì quả thật là thiệt thòi. Chính vì chúng ta không tiếp thu là tạo cơ hội cho người khác giỏi hơn mình. Mỗi ngày bạn cần làm mới mình và cập nhật tin tức từ trang sự khác nhau chẳng hạn như su khac nhau cay tre, su khac nhau ios học như một cánh cửa kì diệu nhưng không có chiếc chìa khóa nào để mở nó ra, vậy học cũng là đang dần dần chế tạo ra chiếc chìa khóa đó và khám phá mọi điều ở bên trong cánh cửa, đó là kiến thức và sự thành công