Bệnh viêm đa xoang: Tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không phát hiện sớm, điều trị kịp thời

Viêm đa xoang là một tình trạng bệnh lý khá phức tạp bởi không chỉ một xoang mà nhiều xoang bị viêm nhiễm dẫn tới biến chứng cao. Người bệnh dễ bị tổn thương ở mắt, tai, nguy hiểm hơn là ở não, đe dọa trực tiếp tới sức khỏe và tính mạng. Cũng bởi tính chất phức tạp này mà quá trình điều trị viêm đa xoang cần nhiều thời gian hơn và việc lựa chọn phương pháp chữa cũng cần cân nhắc cho hợp lý và đảm bảo an toàn. Vậy làm thế nào nhận biết cũng như điều trị viêm xoang hiệu quả nhất?

Bệnh viêm đa xoang là gì?

Theo cấu tạo của cơ thể, khuôn mặt hoàn thiện do nhiều xương nhỏ ghép lại, trong đó chủ yếu là xương rỗng. Xoang chính là các hốc rỗng này. Lấy mũi là trung tâm, 8 nhóm xoang bố trí cân đối ở hai nửa trái và phải. Mỗi bên mặt sẽ có 1 xoang hàm, 1 xoang trán, 1 xoang bướm và 15-17 xoang sàng.

Cấu tạo xoang ở người trưởng thành
Cấu tạo các xoang ở người trưởng thành
  • Xoang hàm: Là xoang có kích thước lớn nhất, vị trí ở dưới hốc mắt, ngay bên cạnh mũi. Khi bị viêm nhiễm, người bệnh có cảm giác đau nhức hai bên má.
  • Xoang trán: Nằm trong xương trán, ngay phía trên lông mày. Khi bị viêm nhiễm, có cảm giác đau nhức vùng chân mày và hốc mắt.
  • Xoang bướm: Nằm dưới sàng sọ, là xoang nằm sâu nhất tính từ mũi do đó nó tiếp giáp với dây thần kinh thị giác và động mạch cảnh trong. Xoang bướm bị viêm sẽ gây cảm giác đau nhức đỉnh đầu và vùng sau gáy.
  • Xoang sàng: Có số lượng nhiều nhất trong các xoang, nằm rải rác từ trước ra sau giữa hốc mắt và hốc mũi. Xoang sàng lớn nhất chỉ có kích thước bằng một hạt lạc còn xoang sàng nhỏ nhất có kích thước bằng hạt đậu xanh. Khi viêm xoang sàng, người bệnh thường thấy xuất hiện cơn đau ở hai bên thái dương, vùng sau gáy hoặc đỉnh đầu.

Viêm đa xoang là tình trạng hai hay nhiều xoang trở lên bị viêm nhiễm cùng một lúc khiến người bệnh vô cùng khó chịu với các triệu chứng mà bệnh lý gây ra.

Khi đó, các cơn đau xuất hiện nhức nhối khắp vùng mặt và đầu, ảnh hưởng nghiêm trọng tới các hoạt động thường nhật của người bệnh.

Viêm đa xoang thường được chia ra hai dạng là cấp tính và mãn tính.

  • Viêm đa xoang cấp tính: Là hiện tượng viêm diễn ra trong thời gian ngắn, kéo dài không quá 4 tuần, các triệu chứng xuất hiện ồ ạt, điều trị đơn giản hơn.
  • Viêm đa xoang mãn tính: Kéo dài dai dẳng, khoảng hơn 12 tuần. Triệu chứng âm thầm, nguy cơ dẫn tới hàng loạt biến chứng nguy hiểm. Quá trình điều trị khó khăn hơn.

Bệnh viêm đa xoang có nguy hiểm không?

Đánh giá về vấn đề “viêm đa xoang có nguy hiểm không”, so với tình trạng viêm từng xoang riêng biệt, mức độ nguy hiểm của bệnh viêm đa xoang cao hơn do nhiều xoang bị viêm nhiễm đồng thời. Bệnh nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, có nguy cơ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.

Viêm nhiễm sang các cơ quan lân cận

Tình trạng viêm đa xoang không được xử lý dứt điểm, lượng dịch mủ có thể chảy sang các cơ quan lân cận gây viêm nhiễm dây chuyền. Bệnh có thể gây viêm họng, viêm thanh quản, viêm amidan, viêm tai giữa, viêm phế quản…

Làm bệnh hen suyễn trầm trọng hơn

Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh viêm đa xoang hay viêm một xoang riêng biệt đều khiến bệnh lý hen suyễn trở nên nghiêm trọng hơn. Do lượng dịch mủ bít tắc các lỗ thông khiến người bệnh khó khăn khi hít thở và kích thích các cơn hen suyễn xuất hiện nhiều hơn.

Biến chứng ở mắt

Các xoang phân bố xung quanh vùng mắt và các dây thần kinh thị giác. Vì vậy viêm đa xoang rất dễ làm ảnh hưởng tới mắt. Những biến chứng người liên quan đến mắt người bệnh có thể gặp phải là:

  • Viêm ổ mắt: Mí mắt sưng húp, tấy đỏ, cảm giác đau nhức xuất hiện tại đây cho thấy khả năng người bệnh đã bị viêm ổ mắt.
  • Áp-xe mí mắt: Áp-xe là một bọc mủ hình thành trong các mô. Theo đó, tại mắt xuất hiện khối áp-xe sưng to và đau tùy vào mức độ viêm nhiễm nặng hay nhẹ.
  • Viêm túi lệ: Áp-xe cũng có thể xuất hiện trong túi lệ.
  • Viêm dây thần kinh thị giác: Đặc biệt khi bị viêm xoang bướm sẽ gây ra ảnh hưởng tới dây thần kinh thị giác này. Người bệnh sẽ cảm thấy nhìn mờ, có màn sương mỏng trước mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng, không phân biệt được màu sắc.

Biến chứng ở tai

Biến chứng tai cũng là nguy cơ phổ biến mà viêm đa xoang gây ra, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ. Nguyên nhân là do lượng dịch mủ từ xoang có thể chảy sang tai do hai phần này thông với nhau.

Tình trạng viêm tai giữa
Tình trạng viêm tai giữa

Đối với trẻ nhỏ, ống vòi tai còn ngắn lại nằm ngang nên dịch càng dễ chảy vào dẫn tới viêm tai giữa. Biến chứng này không được điều trị sẽ tạo áp lực làm thủng màng nhĩ dẫn tới tình trạng điếc.

Biến chứng ở mạch máu

Các mạch máu nằm trong các xương có thể bị ảnh hưởng từ tình trạng viêm đa xoang. Theo đó, mạch máu sẽ bị viêm tắc gây ra biểu hiện đau nhức, sưng tấy ở vùng xương trán, xương đỉnh hay xương thái dương.

Trong trường hợp tĩnh mạch hang bị viêm tắc, người bệnh có thể bị lồi nhãn cầu, khả năng nhìn bị giảm sút trầm trọng.

Biến chứng ở xương

Viêm đa xoang có thể dẫn tới viêm tủy xương. Viêm nhiễm tại các xoang không được xử lý sẽ nhanh chóng lan đến vùng xương xung quanh xoang. Thậm chí, trong cấu trúc xương sọ mặt có thể hình thành các ổ mủ gây đau đớn dữ dội. Khi xương đã bị nhiễm trùng thì quá trình điều trị đòi hỏi rất nhiều thời gian và công sức.

Biến chứng ở não

Đây là loạt biến chứng nguy hiểm nhất mà viêm đa xoang có thể gây ra. Người bệnh có thể gặp phải những biến chứng như:

  • Nhiễm trùng não: Đừng chủ quan với viêm đa xoang vì viêm nhiễm có thể lây lên tới não hoặc các mô xung quanh não.
  • Áp-xe não: Hình thành ổ áp-xe khiến người bệnh đau đầu, buồn nôn, tinh thần biến đổi bất thường hoặc một phần cơ thể đột ngột mất chức năng.
Hình ảnh áp-xe não
Hình ảnh áp-xe não
  • Viêm màng não: Màng não là lớp màng mỏng bao bọc xung quanh não. Vi khuẩn, vi trùng hay siêu vi trùng từ xoang có thể di chuyển thông qua mạch máu, tấn công vào dịch não tủy.

Viêm đa xoang rất nguy hiểm, vì vậy người bệnh cần nắm rõ những triệu chứng viêm đa xoang điển hình và nguyên nhân gây bệnh để chủ động phòng ngừa và xử lý kịp thời.

Triệu chứng viêm đa xoang cần lưu ý

Viêm đa xoang là tình trạng dễ nhận biết vì các triệu chứng đã rõ rệt. Người bệnh có thể nhận diện viêm đa xoang qua những dấu hiệu sau:

  • Sổ mũi: Viêm nhiễm hình thành dịch, mủ trong các xoang. Chúng sẽ chảy sang mũi gây ra hiện tượng sổ mũi.
  • Nghẹt mũi: Dịch mủ đặc sệt sẽ gây bít tắc khiến người bệnh nghẹt mũi, khó thở, thậm chí phải thở bằng miệng.
  • Nhức đầu: Như đã nói ở phần trên, khi bị viêm xoang, các vùng trên mặt và đầu sẽ bị đau nhức, khó chịu.
  • Viêm họng: Dịch chảy từ xoang xuống họng làm họng bị viêm, sưng, đỏ, rát khiến người bệnh có cảm giác đau khi nuốt, ho liên tục.

Đặc biệt, nếu cảm thấy đột nhiên giảm thị lực, khó phân biệt màu sắc, bạn cần cẩn thận vì đây có thể là dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm đa xoang đã trở nên trầm trọng.

Nguyên nhân gây viêm đa xoang

Người bệnh dễ mắc phải viêm xoang nếu liên quan đến những nguyên nhân sau đây:

Vi khuẩn, virus và nấm

Những vi khuẩn, virus hay nấm sẽ tấn công vào vùng niêm mạc xoang, phát triển và gây bệnh nếu có điều kiện thuận lợi. Theo đó, các tác nhân phổ biến gây viêm đa xoang là:

  • Vi khuẩn Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae và Moraxella catarrhalis.
  • Virus Rhinovirus, virus cúm và virus á cúm.
  • Nấm Aspergillus fumigatus, Flavus, Glaucus, Versicolor, Nidulans và Niger.

Dị ứng

Những người có cơ địa dị ứng thì niêm mạc mũi và xoang rất dễ bị kích thích, sưng tấy, phù nề và xuất hiện dịch nhầy khi tiếp xúc với các dị nguyên như: Lông vật nuôi, khói bụi, phấn hoa… Dịch chảy nhiều sẽ gây bít tắc các lỗ thông xoang, tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển gây bệnh.

Môi trường ô nhiễm

Môi trường ô nhiễm, đặc biệt là ô nhiễm không khí khiến nồng độ khói bụi trong không khí tăng cao. Khi mũi không được bảo vệ cẩn thận, bụi bẩn sẽ dễ dàng tiến vào mũi và các hốc xoang từ đó gây viêm nhiễm.

Cấu trúc xương mũi có vấn đề

Những người có cấu trúc mũi bất thường như: Vách ngăn mũi quá dày, vẹo hoặc vách ngăn bị lệch có nguy cơ mắc viêm đa xoang cao hơn so với những người khác. Do khi cấu trúc mũi có vấn đề, vách ngăn bị vẹo, lệch sẽ can thiệp vào hệ thống thoát dịch của các xoang gây bít tắc và nhiễm trùng xoang.

Hiện tượng lệch vách ngăn mũi gây viêm đa xoang
Hiện tượng lệch vách ngăn mũi gây viêm đa xoang

Sức đề kháng suy giảm

Sức đề kháng suy giảm trong trường hợp bị ốm, mắc cảm cúm hay trẻ em, phụ nữ mang thai có hệ miễn dịch yếu. Điều này không chỉ tạo thuận lợi cho các tác nhân gây viêm xoang bên ngoài xâm nhập vào cơ thể mà còn khiến bệnh viêm xoang có cơ hội phát triển nhanh chóng, ngày càng tiến triển nặng hơn.

Ảnh hưởng từ các bệnh lý khác

Hệ thống xoang có liên quan mật thiết với mũi, thuộc ngã ba “huyết mạch” Tai – Mũi – Họng vì vậy khi bộ phận nào trong khu vực này bị viêm nhiễm thì khả năng lây lan dây chuyền dễ dàng xảy ra.

Cụ thể, viêm mũi, viêm tai, viêm amidan, viêm họng… không được đẩy lùi hiệu quả sẽ ảnh hưởng tới các bộ phận lân cận, trong đó có xoang.

Viêm đa xoang có chữa được không? Các phương pháp điều trị hiệu quả 

Viêm đa xoang hoàn toàn có thể được đẩy lùi một cách hiệu quả. Nếu viêm đa xoang được phát hiện ngay từ khi mới chớm, khả năng chữa trị dứt điểm là khá cao. Ngược lại, nếu bệnh đã tiến triển tới giai đoạn nghiêm trọng, xuất hiện các biến chứng thì quá trình điều trị cần nhiều thời gian hơn.

Hiện nay để chữa viêm đa xoang, có 3 phương pháp phổ biến gồm:

Mẹo dân gian chữa viêm đa xoang

Chữa viêm đa xoang tại nhà bằng các mẹo dân gian sử dụng các nguyên liệu đơn giản nhằm đẩy lùi các triệu chứng bệnh. Cách chữa này rất dễ làm, người bệnh có thể thực hiện tại nhà, ngay khi phát hiện những dấu hiệu khó chịu. 

Dùng nước muối chữa viêm đa xoang
Dùng nước muối pha loãng trị viêm xoang
  • Nước muối pha loãng: Nước muối có tính sát khuẩn khá cao. Đề điều trị viêm xoang bằng nước muối, người bệnh pha loãng một chút muối tinh với nước đun sôi để nguội rồi dùng để rửa mũi.
  • Tỏi và mật ong: Tỏi có chứa Allicin – một loại kháng sinh tự nhiên, có hiệu quả trong việc chống viêm nhiễm, tiêu diệt vi khuẩn. Người bệnh dùng 2 nhánh tỏi tươi, đập dập trộn với 2 thìa mật ong nguyên chất. Sau khi rửa sạch mũi bằng nước muối pha loãng, lấy tăm bông nhúng vào hỗn hợp này và chấm vào trong mũi.
  • Hoa ngũ sắc: Hoa ngũ sắc còn có tên dân gian là hoa cứt lợn. Bạn lấy một nắm hoa ngũ sắc, rửa sạch, giã nát và lọc lấy phần nước cốt. Dùng bông gòn thấm dung dịch này đặt vào trong mũi, duy trì từ 15-20 phút mới bỏ ra.

Còn rất nhiều các nguyên liệu khác cũng được sử dụng trong chữa viêm đa xoang. Tuy nhiên, các nguyên liệu này có dược tính khá thấp nên hiệu quả sẽ không cao và tùy thuộc cơ địa từng người. Cách chữa này cũng chỉ phù hợp với những trường hợp bệnh nhẹ, triệu chứng giai đoạn đầu. 

Điều trị viêm đa xoang theo Tây y

Trong Tây y, để điều trị viêm đa xoang, có hai phương pháp là nội khoa và ngoại khoa. Nội khoa là sử dụng thuốc còn ngoại khoa là phẫu thuật, can thiệp trực tiếp.

Điều trị nội khoa

Một số nhóm thuốc trị viêm đa xoang thường được các bác sĩ chuyên khoa chỉ định trong các đơn thuốc chữa viêm đa xoang gồm:

  • Thuốc kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh: Amoxicillin, Doxycycline hoặc thuốc kết hợp Trimethoprim – Sulfamethoxazole…
  • Thuốc kháng viêm giảm tình trạng phù nề, sưng tấy tại niêm mạc xoang: Diphenhydramin, Chlorpheniramine, Promethazine…
  • Thuốc thông mũi hỗ trợ làm loãng dịch nhầy, giúp người bệnh dễ thở hơn: Phenylephrine và Oxymetazoline…

Ngoài ra, người bệnh có thể sử dụng một số sản phẩm rửa mũi, phổ biến là dung dịch nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch nhầy, tạo điều kiện cho không khí lưu thông trong mũi xoang.

Thuốc Tây y có ưu điểm nội trổi là nhanh chóng “đập tan” các triệu chứng khó chịu của bệnh lý tuy nhiên phương pháp này ẩn chứa nhiều tác dụng phụ như:

  • Sử dụng thuốc kháng sinh trong thời gian dài sẽ dẫn đến khả năng nhờn thuốc, gan, thận và dạ dày bị phá hủy do các thành phần có trong thuốc. 
  • Thuốc tân dược chống chỉ định với một số đối tượng như trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
  • Một số người bệnh quá mẫn cảm với thành phần của thuốc sẽ gặp phải nguy cơ sốc thuốc.

Can thiệp bằng ngoại khoa

Khi tình trạng viêm đa xoang đã trở nên nghiêm trọng, vùng xoang bị bít tắc, dịch nhầy đặc sệt đồng thời xuất hiện các biến chứng nguy hiểm, bác sĩ sẽ chỉ định tiến hành phẫu thuật.

Theo đó, căn cứ vào tình hình, nguyên nhân gây viêm xoang, người bệnh có thể phải trải qua một trong các phương pháp phẫu thuật dưới đây:

  • Phẫu thuật nội soi mũi xoang (FESS – Functional Endoscopic Sinus Surgery): Bác sĩ dùng thiết bị chuyên dụng tác động trực tiếp nhằm loại bỏ vùng viêm nhiễm.
  • Phẫu thuật cắt vách mũi xoang: Chỉ định trong trường hợp vách mũi bị lệch, vẹo gây viêm đa xoang. Dùng thiết bị nội soi cắt, điều chỉnh cấu tạo của vách mũi cho phù hợp.
  • Thay thế vách mũi xoang: Nếu giải pháp điều chỉnh vách mũi bất khả thi thì phải thay thế vách mũi bằng vách ngăn nhân tạo.

Viêm đa xoang có nên mổ không? Đây là một thắc mắc của không ít bệnh nhân khi được chỉ định mổ mũi xoang. Theo đó, người bệnh cần tuân theo các chỉ định của bác sĩ.

Mặc dù mổ xoang tiềm ẩn các biến chứng như ảnh hưởng tới chức năng sinh lý của mũi, tổn thương ống lệ hoặc túi lệ, mù lòa, chảy máu sau nhãn cầu, tai biến ở mắt hay rò dịch não tủy nhưng nếu cần phải mổ mũi xoang thì người bệnh vẫn nên chuẩn bị tâm lý để tiến hành.

Chữa viêm đa xoang với Đông y

Phương pháp chữa trị viêm đa xoang theo Đông y cũng đang được nhiều người bệnh quan tâm, tìm hiểu và điều trị. Theo quan điểm của Đông y,  viêm xoang xuất hiện do gan hỏa gây phế nhiệt, thận âm hư làm mất cân bằng âm dương, hỏa vượng khiến độc tích tụ tổn hao chính khí, đề kháng cơ thể suy yếu nên ngoại tà dễ xâm nhập.

Do vậy Đông y đề ra nguyên tắc chữa viêm xoang tận gốc bằng cách cân bằng âm dương. Khi âm dương đã ổn định thì hỏa tự yên vị, chính khí vững hơn, sức đề kháng được nâng lên, tà khí sẽ tự lui còn ngoại tà thì không thể xâm nhập vào cơ thể. Nhờ vậy, bệnh được đẩy lùi và ít tái phát

Các vị thuốc Đông y thường có nguồn gốc từ thảo dược tự nhiên

Viêm đa xoang kiêng ăn gì? Nên ăn gì?

Bên cạnh việc điều trị bằng các phương pháp kể trên, bác sĩ Lê Phương khuyên rằng, người bệnh cần lưu ý một số nhóm thực phẩm nên ăn và kiêng ăn trong thực đơn hàng ngày. Bởi vì thực phẩm có ảnh hưởng không nhỏ đến việc dùng thuốc, hiệu quả của phương pháp điều trị và ảnh hướng đến sức đề kháng của người bệnh.

Viêm đa xoang nên kiêng ăn gì?

  • Đồ ăn quá cay, nóng sẽ kích thích niêm mạc sưng, tấy và đỏ hơn.
  • Thực phẩm dễ gây dị ứng như: Hải sản, trứng, đậu phộng…
  • Sữa và các chế phẩm từ sữa vì chúng sẽ làm tăng lượng dịch nhầy tiết ra trong xoang.
  • Rượu, bia và đồ uống có chứa cồn.

Viêm đa xoang nên ăn gì?

  • Rau, củ, quả chứa nhiều vitamin và khoáng chất.
  • Cá biển chứa nhiều Omega-3 như: Cá hồi, cá nục…
  • Tăng cường thêm tỏi, gừng vào các món ăn hàng ngày.
  • Uống trà thảo mộc.
  • Uống đủ lượng nước cần thiết mỗi ngày.

Mong rằng những thông tin tổng quan về triệu chứng, nguyên nhân, biến chứng và những phương pháp điều trị viêm đa xoang trong bài viết hôm nay sẽ giúp bạn có được những kiến thức cần thiết. Từ đó bạn đọc sẽ chủ động hơn trong việc phòng ngừa và điều trị viêm xoang để bảo vệ sức khỏe tốt nhất.

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

59 3 15 * * certbot renew && systemctl restart lsws.service