Bệnh thoát vị đĩa đệm: Nguyên nhân và Cách điều trị tránh biến chứng

Thoát vị đĩa đệm là một trong những căn bệnh xương khớp phổ biến và đang có xu hướng gia tăng. Không chỉ khiến người bệnh đau đớn, mệt mỏi, thoát vị còn có thể gây bại liệt vĩnh viễn nếu không được điều trị kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị thoát vị đĩa đệm hiệu quả, giúp mọi người hiểu rõ về căn bệnh nguy hiểm này.

Thoát vị đĩa đệm là gì? Bệnh có nguy hiểm không?

Đĩa đệm nằm tại vị trí giữa 2 đốt sống, được tạo thành bởi nhân nhày bên trong và bao xơ bên ngoài.

Thoát vị đĩa đệm là tình trạng bao xơ bị rách, khối nhân nhầy thoát ra khỏi bao xơ, lệch khỏi vị trí ban đầu, chèn ép rễ thần kinh và tủy sống. 

Đây là căn bệnh phổ biến, thường gặp ở những người lao động nặng hoặc người cao tuổi. Theo thống kê, có khoảng 30% dân số Việt Nam mắc bệnh, trong đó, nam giới chiếm tỷ lệ cao hơn.

Tình trạng thoát vị có thể xảy ra ở bất cứ đốt sống nào, tuy nhiên thường gặp nhất là thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng và thoát vị đĩa đệm cổ.

Bệnh thoát vị đĩa đệm rất phổ biến và có thể gây biến chứng nguy hiểm
Bệnh thoát vị đĩa đệm rất phổ biến và có thể gây biến chứng nguy hiểm

Bệnh gồm 4 giai đoạn:

  • Phình đĩa đệm: Lúc này, bao xơ vẫn bình thường nhưng đĩa đệm bị tổn thương, nhân nhầy có hiện tượng biến dạng.
  • Lồi đĩa đệm: Nhân nhầy muốn thoát ra khỏi bao xơ khiến đĩa đệm bị phồng lồi, bao xơ suy yếu.
  • Thoát vị đĩa đệm: Bao xơ bị phá vỡ, nhân nhầy thoát ra ngoài.
  • Thoát vị đĩa đệm có mảnh rời: Nhân nhầy tách ra thành một khối riêng, bị biến dạng. Bao xơ bị rách nhiều phía, đĩa đệm tổn thương toàn phần. 

Thoát vị đĩa đệm là bệnh xương khớp nguy hiểm, nếu không chữa trị sớm dễ gây biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh như: Hạn chế vận động, rối loạn cảm giác, rối loạn cơ thắt, mắc bệnh về tim mạch, loãng xương, teo cơ… thậm chí là bại liệt suốt đời.

Ngoài ra, người bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng rất dễ mắc hội chứng đuôi ngựa, rối loạn đại tiểu tiện. Người bị thoát vị tại cột sống cổ có thể bị thiếu máu não do dây thần kinh bị chèn ép.

Triệu chứng thoát vị đĩa đệm điển hình

Tùy từng vị trí cột sống bị thoát vị mà dấu hiệu của bệnh sẽ khác nhau. Tựu chung lại, người bệnh bị thoát vị có những dấu hiệu điển hình sau:

  • Đau tại chỗ: Người bệnh bị đau vùng thắt lưng hoặc cổ, cơn đau âm ỉ và có triệu chứng tăng nặng khi vận động, di chuyển, ho hoặc hắt hơi, giảm dần khi ngồi nghỉ.
  • Nóng và ngứa tại vùng bị thoát vị.
  • Đau tay, chân: Do các rễ thần kinh bị chèn ép nên người bệnh xuất hiện những cơn đau ở cánh tay, vai hoặc đùi, mông, bắp chân.
  • Vận động hạn chế, đi lại, leo cầu thang, đứng lên ngồi xuống khó khăn.
  • Tê bì, mỏi tay chân, sức lực suy giảm, yếu cơ khiến việc di chuyển chậm chạp và giảm khả năng cầm nắm đồ vật.
  • Người bị thoát vị đĩa đệm cột sống cổ có biểu hiện đau đầu, chóng mặt, do các mạch máu chạy lên não bị chèn ép.
  • Dấu hiệu khác: Mệt mỏi, sốt, mất ngủ…

Nguyên nhân gây thoát vị cột sống

Bbệnh thoát vị đĩa đệm do các nguyên nhân chủ yếu dưới đây:

Thoát vị do nhiều nguyên nhân gây nên
  • Do tuổi tác: Khi về già, hệ thống xương khớp bị lão hóa, bào mòn, chất dinh dưỡng nuôi khớp, đĩa đệm ít dần. Từ đó dẫn đến hiện tượng rách bao xơ, lớp nhân bên trong kém linh hoạt và thoát ra ngoài.
  • Chấn thương: Va đập do tai nạn giao thông, lao động hoặc tập luyện thể thao gây tổn thương cho đĩa đệm.
  • Mắc bệnh lý về cột sống: Những người bị thoái hóa cột sống, gai cột sống, gù vẹo… có khả năng mắc bệnh thoát vị đĩa đệm cao.
  • Hoạt động sai tư thế: Mang vác vật nặng, tập thể thao quá sức, sai tư thế… khiến cột sống và đĩa đệm bị tổn thương.
  • Béo phì: Trọng lượng cơ thể quá lớn tạo áp lực đè nén lên cột sống, dẫn tới thoát vị đĩa đệm.
  • Do bẩm sinh: Một số người sinh ra đã mắc bệnh thoái hóa cột sống, đĩa đệm có vấn đề… có tỉ lệ bị thoát vị cao hơn bình thường.
  • Nguyên nhân khác: Di truyền, thiếu chất dinh dưỡng, chế độ sinh hoạt không lành mạnh…

Cách chẩn đoán bệnh thoát vị đĩa đệm

Quá trình chẩn đoán bệnh thoát vị dựa trên triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm. 

Khi khám lâm sàng, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra mức độ căng cứng cơ, khớp của vùng thoát vị và cơ thể. Thông thường, bệnh nhân sẽ được yêu cầu di chuyển, nằm xuống và thực hiện một số động tác, tư thế nhất định. Qua đó, bác sĩ sẽ xác định được nguyên nhân, vị trí đau và tình trạng cơ, trương lực cơ, mức độ thả lỏng, khả năng vận động và cảm nhận của người bệnh. 

Kết hợp cùng với đó, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác tiền sử bệnh lý, thói quen, sức khỏe, triệu chứng của người bệnh để tổng hợp và đưa ra các kết luận cần thiết. 

Sau khi trải qua khám lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán cận lâm sàng. Một số chỉ định, chẩn đoán hình ảnh được chỉ định thực hiện gồm có: 

  • Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X-Quang, MRI, chụp CT, chụp cản quang.
  • Test thần kinh: Sử dụng phương pháp đo điện cơ để xác định các dây thần kinh bị tổn thương.
Phim X-quang cho thấy hình ảnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng
Phim X-quang cho thấy hình ảnh thoát vị đĩa đệm cột sống lưng

Thoát vị đĩa đệm có chữa được không? 

Theo các chuyên gia xương khớp, thoát vị đĩa đệm là bệnh khó chữa dứt điểm. Bệnh chỉ được xem là khỏi nếu đĩa đệm phục hồi được về trạng thái ban đầu. Mà trên thực tế, điều đó không thể xảy ra, ngay cả với biện pháp điều trị phẫu thuật. Vì vậy, các biện pháp điều trị hiện nay chỉ mang tính tạm thời giúp giảm đau, giảm triệu chứng trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, nếu thoát vị đĩa đệm ở giai đoạn nhẹ, được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời, đúng cách thì có thể cải thiện đến 80 – 90%. Do đó, khi thấy các triệu chứng đau nhức vùng cổ vai gáy hoặc lưng, mọi người nên đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để khám và xác định nguyên nhân. Từ đó có phương pháp điều trị phù hợp.

Bệnh thoát vị đĩa đệm có thể chữa khỏi đến 90% nếu phát hiện sớm và chữa đúng cách
Bệnh thoát vị đĩa đệm có thể chữa khỏi đến 90% nếu phát hiện sớm và chữa đúng cách

Thoát vị đĩa đệm nên ăn gì, kiêng gì?

Để việc điều trị đạt hiệu quả cao và nhanh chóng, người bệnh nên thực hiện chế độ dinh dưỡng khoa học. Cụ thể:

  • Nên ăn các thực phẩm giàu Omega 3: Cá hồi, cá ngừ, hạt óc chó…
  • Ăn nhiều thực phẩm giàu canxi: Tôm, cua, sữa, xương ống…
  • Ăn nhiều rau xanh, các loại củ, trái cây tươi để bổ sung Vitamin.
  • Nên ăn thực phẩm giàu Glucosamine, Chondroitin: Sụn, sườn…
Người bệnh thoát vị đĩa đệm nên ăn nhiều thực phẩm giàu Omega 3
Người bệnh thoát vị đĩa đệm nên ăn nhiều thực phẩm giàu Omega 3
  • Nên kiêng các loại thịt đỏ: Thịt bò, thịt chó…
  • Kiêng thực phẩm cay nóng, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh.
  • Hạn chế ăn đường và muối
  • Kiêng thuốc lá, bia, rượu, đồ uống có cồn, chất kích thích…

Bên cạnh đó, người bệnh nên thực hiện chế độ sinh hoạt khoa học, nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động mạnh và làm việc quá sức.

Các bài tập dành cho người bị thoát vị đĩa đệm

Dưới đây là các bài tập hiệu quả dành cho người bệnh thoát vị đĩa đệm được chuyên gia khuyên tập:

  • Bài tập cầu vồng: Nằm ngửa trên sàn, 2 đầu gối gập lại, 2 tay duỗi thẳng. Từ từ nâng mông lên cao, 2 bàn chân giữ nguyên. Giữ tư thế khoảng 10 giây và trở về vị trí ban đầu. Lặp lại động tác 5 lần.
  • Bài tập tư thế con mèo: Chống 2 tay xuống sàn, quỳ gối. Cong lưng lên và gồng mình. Giữ tư thế khoảng 10 giây và trở về vị trí ban đầu. Thực hiện 10 lần.
  • Bài tập ôm gối: Nằm trên sàn, hai chân duỗi thẳng. Co 2 đầu gối lên, 2 tay ôm đầu gối và kéo sát vào bụng. Giữ tư thế khoảng 5 nhịp rồi trở về tư thế ban đầu. Thực hiện khoảng 10 lần.
  • Bài tập yoga chữa thoát vị đĩa đệm với tư thế rắn hổ mang: Nằm sấp xuống sàn, 2 tay úp. Từ từ nâng thân trước lên, vai mở rộng, tay chống xuống sàn, đầu ngẩng cao. Giữ tư thế 15 giây và trở về trạng thái ban đầu. Thực hiện khoảng 5 lần.

Chú ý: Nên tập vừa sức, đúng động tác để đạt hiệu quả cao, tránh chấn thương.

Thoát vị đĩa đệm uống thuốc gì? Những cách chữa trị hiệu quả

Sau khi xác định chính xác tình trạng, nguyên nhân gây bệnh, mọi người có thể lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là những cách chữa thoát vị đĩa đệm phổ biến:

Chữa thoát vị đĩa đệm tại nhà bằng mẹo dân gian

Khi thấy xuất hiện triệu chứng đau nhức, người bệnh thường tìm đến cách chữa tại nhà bằng các bài thuốc dân gian để đắp, chườm hoặc uống. Một số thảo dược quen thuộc để trị thoát vị đĩa đệm được nhiều người sử dụng như: lá lốt, ngải cứu trắng, đinh lăng, cây trinh nữ, đu đủ, xương rồng…

Bài thuốc uống:

  • Chữa thoát vị đĩa đệm bằng lá lốt: Rửa sạch 1 nắm lá lốt, xay nhuyễn và vắt lấy nước cốt. Cho nước cốt và 300ml sữa bò vào nồi đun sôi lên. Sử dụng hỗn hợp nước lá uống ngày 2 lần.
  • Rễ đinh lăng và cỏ trinh nữ:Rửa sạch 20g mỗi loại và cho vào nồi cùng nước sắc lên. Sử dụng hỗn hợp uống hàng ngày

Bài thuốc đắp, chườm:

  • Ngải cứu: Rửa sạch 1 nắm ngải cứu, để ráo nước. Cho lá và muối hạt vào chảo rang nóng. Sau đó để hỗn hợp vào một chiếc khăn mỏng và đắp vùng bị thoát vị.
  • Xương rồng: Rửa sạch 2 – 3 nhánh xương rồng, cạo hết phần cạnh có gai. Đập dập và trộn đều với 1 năm muối hạt. Cho hỗn hợp vào chảo sao nóng, sau đó để hỗn hợp vào miếng vải mỏng rồi đắp lên vùng bị đau.
Các bài thuốc dân gian an toàn nhưng hiệu quả trị bệnh không cao

Mặc dù cách chữa thoát vị đĩa đệm tại nhà lành tính, dễ thực hiện nhưng hiệu quả không cao, chỉ giảm cơn đau nhẹ, bệnh dễ tái phát và trở nặng. Đối với trường hợp bệnh nặng, phương pháp này hầu như không phát huy tác dụng. Thậm chí, ở một vài trường hợp, việc chần trừ không điều trị sớm bằng phương pháp chuyên sâu còn tạo điều kiện khiến bệnh từ giai đoạn khởi phát chuyển sang toàn phát, khiến quá trình khắc phục gặp nhiều khó khăn hơn.

Do đó, tốt nhất người bệnh nên đến cơ sở y tế khám để được chẩn đoán bệnh, từ đó áp dụng các phương pháp đặc trị phù hợp, hiệu quả.

Chữa thoát vị đĩa đệm bằng y học hiện đại

Đây là cách chữa phổ biến được nhiều bệnh nhân áp dụng. Tùy vào mức độ thoát vị đĩa đệm, bệnh nhân sẽ được bác sĩ chỉ định sử dụng một trong các biện pháp sau:

Điều trị nội khoa bằng thuốc Tây y

Thuốc Tây y có tác dụng giảm đau nhanh, giảm sưng viêm, kháng khuẩn hiệu quả. Tùy vào độ tuổi, mức độ bệnh, sức khỏe mà bác sĩ kê toa kết hợp những loại thuốc đặc trị sau:

  • Thuốc giảm đau: Acetaminophen, Paracetamol
  • Thuốc kháng viêm không Steroid: Diclofenac, Ibuprofen, Aspirin, Naproxen…
  • Thuốc giãn cơ: Mydocalm, Myonal…
  • Vitamin nhóm B
  • Một số bệnh nhân có thể được chỉ định tiêm ngoài màng cứng bằng Corticosteroids.

Lưu ý: Thuốc tân dược chỉ điều trị triệu chứng, không trị tận gốc nên bệnh dễ tái phát trở lại. Mặt khác, thuốc có thể gây tác dụng phụ như mệt mỏi, buồn nôn, đau dạ dày, ảnh hưởng đến gan, thận… Nếu lạm dụng có thể bị nhờn thuốc. Do đó, người bệnh chỉ sử dụng khi có kê toa của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý mua thuốc uống.

Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu có tác dụng giảm đau, giãn cơ, cải thiện khả năng vận động cho người bệnh. Tuy nhiên, phương pháp này thường dùng để hỗ trợ điều trị, ít khi áp dụng như một cách chữa riêng biệt.

Một số biện pháp vật lý trị liệu phổ biến hiện nay như: Chườm nóng, điều trị thoát vị bằng laser, sóng cao tần, tia hồng ngoại… hoặc tập phục hồi chức năng, bài tập vật lý trị liệu, châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, trị liệu kéo dãn cột sống.

Mổ thoát vị đĩa đệm

Đây là phương pháp được sử dụng trong trường hợp người bệnh bị thoát vị đĩa đệm nghiêm trọng, điều trị nội khoa không có kết quả. Việc phẫu thuật sẽ loại bỏ phần nhô ra của đĩa đệm hoặc thay toàn bộ bằng đĩa đệm nhân tạo.

Biện pháp phẫu thuật thoát vị đĩa đệm tiềm ẩn rủi ro cao, bệnh vẫn có thể tái phát
Biện pháp phẫu thuật thoát vị đĩa đệm

Với sự phát triển của khoa học kĩ thuật hiện đại, hiện nay có rất nhiều phương pháp phẫu thuật để người bệnh lựa chọn như: Mổ nội soi, mổ hở, mổ vi phẫu.

Chữa thoát vị đĩa đệm bằng Đông y

Để điều trị thoát vị đĩa đệm, y học cổ truyền sử dụng các bài thuốc từ thiên nhiên, kết hợp với châm cứu, bấm huyệt nhằm khu phong, tán hàn, trừ thấp, lưu thông kinh lạc, tăng cường sức khỏe cơ xương khớp. 

  • Bài thuốc uống: Thường là các bài thuốc kết hợp nhiều vị dược liệu có tốt cho xương khớp như dây đau xương, gối hạc, phòng phong, thiên niên kiện,… Bên cạnh tác dụng giảm đau, kháng viêm, những bài thuốc này còn giúp tăng cường sức khỏe, phục hồi chức nặng can thận, đẩy lùi bệnh toàn diện.
  • Châm cứu: Các bác sĩ sử dụng kim châm để tác động vào kinh mạch, huyệt đạo, nhằm lưu thông khí huyết, giảm đau, giảm viêm, tăng cường khả năng vận động cho người bệnh.
  • Xoa bóp, bấm huyệt: Dùng tay xoa bóp, tác động vào huyệt đạo để đả thông kinh mạch, giảm đau.

Chữa và mổ thoát vị đĩa đệm ở bệnh viện nào tốt nhất?

Tùy thuộc vào vị trí địa lý, phương pháp điều trị Tây y hay Đông y mà người bệnh có thể lựa chọn một trong số những bệnh viện chữa đau nhức xương khớp uy tín sau:

Địa chỉ chữa thoát vị đĩa đệm bằng Tây y

  • Bệnh viện Quân y 103: Số 160 Phùng Hưng, Hà Đông, Hà Nội.
  • Bệnh viện Bạch Mai: Số 78 Giải phóng, Đống Đa, Hà Nội.
  • Bệnh Trung ương Quân đội 108: Số 1 Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng, Hà Nội
  • Bệnh viện Việt Đức: Số 40 Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội.
  • Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình: Số 929 Trần Hưng Đạo, Phường 1, Quận 5, Hồ Chí Minh.
  • Bệnh viện Chợ Rẫy: Sỗ 201B Nguyễn Chí Thanh, Phường 12, Quận 5, Hồ Chí Minh.
  • Bệnh viện Đại học Y dược TP Hồ Chí Minh: Số 215 Hồng Bàng, Phường 11, Quận 5.

Chữa thoát vị đĩa đệm bằng Đông y ở đâu uy tín?

  • Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
  • Bệnh viện Y học cổ truyền quân đội
  • Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc dân tộc
  • Trung tâm Thừa kế và Ứng dụng Đông y Việt Nam
  • Nhất nam y viện

Thoát vị đĩa đệm là căn bệnh nguy hiểm, do đó người bệnh không nên chủ quan coi thường. Nếu thấy đau nhức vùng cổ, lưng thì nên đến ngay cơ sở y tế để khám và chẩn bệnh. Hy vọng qua bài viết trên đây, mọi người đã hiểu hơn về bệnh và tìm cho mình được phương pháp chữa thoát vị đĩa đệm hiệu quả. 

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *